දත්ත ජීවන චක්‍රය

දත්තවල සහ තොරතුරු වල මූලික තැනුම් ඒකක හා ඒවායේ ගති ලක්ෂණ විමර්ශණය

දත්ත ජීවන චක්‍රය

මිනිසෙකු විසින් එදිනෙදා ජීවිතයේ දී විවිධ තීරණ ගනිමින් විවිධ ක්‍රියාවන් සිදු කරයි. මෙසේ තීරණ ගැනීමේ දී ඒ සඳහා මූලාශ්‍ර ලෙස තොරතුරු භාවිතා කරයි. එනම්, තොරතුරු සෑම විටම තීරණ ගැනීමේ දී මූලාශ්‍ර ලෙස භාවිතා වන අතර තොරතුරු නොමැතිව තීරණ ගැනීම සිදු කළ නොහැකිය. තොරතුරු සෑම විටම දත්ත යම් ක්‍රියාවලියකට භාජනය කිරීමෙන් පසු නිපදවා ගනී.

දත්ත තොරතුරු බවට පත් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සිදු කරනු ලබන කාර්යයන් අනුව එකිනෙකට වෙනස් අංශ කිහිපයකට බෙදා දැක්විය හැක. මෙම පියවර දත්ත සැකසීමේ ජීවන චක්‍රය ලෙස හැදින්වේ.

  • දත්ත රැස් කිරීම
  • දත්ත පිළියෙල කිරීම
  • දත්ත ආදානය
  • දත්ත සැකසීම
  • ප්‍රතිදානය
  • ගබඩා කිරීම

දත්ත රැස් කිරීම

දත්ත රැස් කිරීම සඳහා භාවිතා කරනු ලබන ක්‍රම කිහිපයකි.

  • නිරීක්ෂණය (Observation)
  • සමීක්ෂණය (Survey)
  • සම්මුඛ සාකච්ඡා සිදු කිරීම (Interview)
  • ප්‍රශ්නාවලි භාවිතය (Questionnaires)

දත්ත පිළියෙල කිරීම

රැස් කර ගන්නා ලද දත්තයන් සැකසීමේ කාර්යයට යෙදවීමට පෙර ඒවා සැකසීමට සුදුසු ආකාරයට සූදානම් කර ගත යුතුය. අවශ්‍ය නොවන දත්ත ඉවත් කිරීම, දත්ත ඒකාබද්ධ කිරීම, සැකසීමට සුදුසු ආකාරයට දත්ත පිළියෙල කර ගැනීම මෙම පියවර තුළ දී සිදු කරයි.

දත්ත ආදානය

පිළියෙල කර ගත් දත්ත සැකසීමේ කාර්යය සඳහා පරිගණකයට ඇතුළත් කර ගත යුතුය. ඒ සඳහා පරිගණකයේ යතුරු පුවරුව හෝ වෙනත් ආදාන උපංගයක් භාවිතයට ගත හැක. මෙම පියවරේ දී දත්ත පරිගණකයට ආදානය කිරීමේ දී ඒවා නිවැරදිව ආදානය කිරීම ඉතා වැදගත් වේ.

දත්ත සැකසීම

පරිගණකයට ආදානය කළ දත්ත පරිගණක මෘදුකාංගයක් ඔස්සේ සකසා ගැනීම මෙම පියවරේ දී සිදු වේ. දත්ත සැකසීමේ දී මෘදුකාංගයේ ඇති උපදෙස් අනුව ආදානය කළ දත්ත සැකසීම සිදු වේ.

ප්‍රතිදානය

පරිගණක මෘදුකාංගය භාවිතයෙන් සකසා ගත් තොරතුරු පරිශීකයන්ට ලබා දීම සඳහා යොමු කිරීම මෙම පියවරේ දී සිදු වේ. මෙහි දී මුද්‍රණ යන්ත්‍රයක් භාවිතයෙන් හෝ පරිගණක තිරය මත දර්ශණය කිරීමෙන් තොරතුරු ප්‍රතිදානය සිදු කළ හැක.

ගබඩා කිරීම

සකසා ගත් තොරතුරු හා අමුද්‍රව්‍ය ලෙස භාවිත කළ දත්තයන් පසු ප්‍රයෝජනය සඳහා තැන්පත් කිරීම මෙම පියවරේ දී සිදු කෙරේ.


අභාවිත දත්ත යනු?

දත්ත ප්‍රයෝජනවත් වනුයේ ඒවා භාවිතයෙන් වර්තමානයේ දී තොරතුරු නිපදවිය හැකිනම් පමණි. කාල ගත වීමත් සමග දත්ත වල වටිනාකම අඩුවී කල් ඉකුත් වූ දත්ත බවට පත් වේ. මෙසේ දත්ත වල කාලය එක් එක් ආයතනය අනුව වෙනස් වන අතර කල් ඉකුත් වූ දත්ත, තොරතුරු පද්ධති තුළින් භාවිතා නොකර ඉවත් කරනු ලැබේ.


Bookmark
Sachitha Udayakantha 1267   |    0